สงครามสื่อออนไลน์ แนวรบการเมืองที่เปลี่ยนไป

ปฎิเสธไม่ได้ว่าการใช้ระบบเครือข่ายอินเทอร์ เน็ตที่สามารถเชื่อมโยงมนุษย์ และข้อมูลจากทั่วทุกมุมโลกเข้าด้วยกัน ทำให้การต่อสู้กันทางความคิดผ่านหน้าเว็บไซต์เพื่อใช้ในการตอบโต้ฝ่ายตรง ข้าม รวมทั้งการปลุกระดมชี้นำมวลชนให้ต่อต้านอำนาจรัฐจากแกนนำที่อยู่นอกประเทศ ด้วยเทคโนโลยี VDO Link โดยการสื่อสารผ่านระบบ Broadband Internet การรายงานเหตุการณ์และการกระจายข่าวสารที่เกิดขึ้นในรูปแบบดิจิทัล (VDO clip) สู่เว็บไซท์สังคมเครือข่าย (Social network) และ Blog  Hi5 หรือ IM (Instant Messaging) เพื่อสื่อสารกับกลุ่มประชาชนที่ใช้อินเทอร์เน็ตในเรื่องที่เกี่ยวข้องผ่าน สังคมเครือข่ายต่างๆ กำลังทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้น

ร.ศ.อุบลรัตน์ ศิริยุวศักดิ์ นักวิชาการอิสระด้าน นิเทศศาสตร์ กล่าวว่า ปัจจุบันสื่ออินเทอร์เน็ตได้สร้างการเมืองในรูปแบบที่ไม่เคยจินตนาการมาก่อน โดยที่รัฐไทยรับมือไม่ทัน ดังจะเห็นจากปัญหาวิกฤติการณ์เมืองที่ผ่านมาจะเห็นว่า อำนาจและพลังในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในฐานะ user มาเป็นผู้สื่อสารด้วยตนเองทั้งทางตรงและทางกว้าง

“ขณะ นี้รัฐไทยและประเทศเพื่อนบ้านจำเป็นต้องไล่ปิดเว็บไซต์และบล็อกที่ต่อต้าน รัฐ เพราะว่าเสียงชองประชาชนในชุมชนออนไลน์กลายเป็นเสียงที่มีอำนาจและมีน้ำหนัก ในการสร้างประชามติ และสามารถสร้างฐานการเมืองใหม่ๆ ได้ ดังจะเห็นจากการชนะเลือกตั้งอย่างถล่มทลายของบารัก โอบามาและพรรคบาลในมาเลเซียซึ่งได้ที่นั่งในสภาชนะพรรคอัมโน อย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน”

ร.ศ.อุบลรัตน์ กล่าวว่า ในการต่อสู้เพื่อแย่งชิงมวลชน ในอดีตไม่เคยมีใครสนใจสมาชิกในโลกไซเบอร์ แต่สำหรับการเลือกตั้งครั้งต่อไป พรรคการเมืองและนักการเมืองจะมองข้ามสื่อออนไลน์ไม่ได้อีกต่อไปแล้ว  การหาเสียงแบบเคาะประตูบ้าน คงใช้มาได้ผล แต่จะมีการใช้อินเทอร์เน็ตในการสร้างฐานการเมืองใหม่ที่ไม่ใช่กลุ่มเสื้อ เหลือง เสื้อแดง หรือเสื้อน้ำเงิน เพราะประชาชนทุกคนสามารถจัดตั้งกลุ่มของตัวเองได้ โดยไม่มีการผูกขาด แต่คนในชุมชนอินเทอร์เน็ตจะมีการสร้างประชามติใหม่ๆ เพื่อมีส่วนร่วมพัฒนาประชาธิปไตย ซึ่งนักการเมืองและพรคการเมืองจะต้องรับฟัง

ร.ศ.สิริพรรณ นกสวน อาจารย์ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งข้อสังเกตว่า การใช้สื่อออนไลน์ต่อสู้ทางการเมืองนั้น ในแง่รัฐศาสตร์เป็นเพียงปัจจัยหนึ่ง แต่ประเด็นหลักที่ทำให้สื่อออนไลน์มีศักยภาพเกิดจากการถูกเชื่อมต่อผ่านทีวี เพื่อรุกเข้าสู่ชุมชน ซึ่งประสบความสำเร็จมากกว่า และเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้กลุ่มการเมืองต่างๆ ใช้เป็นแนวทางการต่อสู้ทางความคิด

“การพัฒนาของกลุ่มพันธมิตรประชาชน ประชาธิปไตย เป็นตัวอย่างที่ดี แม้ผู้จัดการจะมีสื่ออินเทอร์เน็ตที่ได้รับความนิยมมาก แต่ต้องไม่ลืมว่า ข่าวของเขาตอบสนองประชาชนได้หลากหลาย มีหลายคอลัมน์บนเว็บไซด์ที่ได้รับความนิยมสูงสุด ขณะเดียวกันเขาก็ใช้สื่อเอเอสทีวี เป็นทัพหน้าลุยเข้าไปหาชุมชน

ดัง นั้น จึงไม่แปลกที่กลุ่มเสื้อแดงที่มีหลายคนเป็นเจ้าของเว็บไซต์ต่อต้านรัฐ และนักการเมืองที่มีแนวคิดเดียวกับ พ.ต.อ.ทักษิณ จะหันมาเปิดดีสเตชั่นและพยายามดิ้นรนเปิดสถานีโทรทัศน์ใหม่รูปแบบเดียวกับเอ เอสทีวีให้ได้

ร.ศ. สิริพรรณ ยังกล่าวอีกว่า ในการเลือกตั้งครั้งต่อไปสงครามบนหน้าเว็บซ์จะมีอิทธิพลเฉพาะคนชั้นกลางที่ เข้าถึงสื่อประเภทนี้เท่านั้น แต่จะไม่ส่งผลในการตัดสินใจเลือกพรรคการเมืองและนักการเมืองอย่างชัดเจน เนื่องจากมีหลายปัจจัยหลัก อาทิเช่น  อัตราการใช้อินเทอร์เน็ตในชนบทยังเติบโตช้ามาก และระบบอุปภัมภ์ของนักการเมืองและกลุ่มหัวคะแนนยังมีผลต่อการตัดสินใจ

นอกจากนี้กลุ่มการเมืองท้องถิ่นยังมีเครือข่ายกว้างขวางกว่าสื่ออินเทอร์เน็ต

“คน ที่ใช้สิทธิการเลือกตั้งสูง ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุที่ใช้อินเทอร์เน็ตไม่เป็น โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคอีสาน ภาคเหนือ ภาคใต้ ซึ่งฐานคะแนนของพรรคการเมืองและนักการเมืองจะอยู่ตรงนี้มากกว่าในหน้าเว็บไซ ต์ สงครามสื่อออนไลน์จะเข้ามามีอิทธิพลต่อคนไทยแน่ แต่อาจจะอีก 5-10 ปีข้าวหน้า ซึ่งเชื่อว่านักการเมืองและพรรคการเมืองหลายพรรคได้ปรับตัวแล้ว เหตุไม่จำเป็นต้องกลัวการเปิดแนวรบสื่อออนไลน์เพราะคนกลุ่มนี้ส่วนใหญ่เป็น พวกมีความรู้ ทั้งนิสิต นักศึกษาและกลุ่มที่มีอุดมคติต่างจากคนส่วนใหญ่ ซึ่งเขาอาจไม่ชอบทั้งเหลืองและแดง แต่ก็ไม่เอาระบบศักดินา” อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ กล่าว

ด้านดร.พันธุ์ศักดิ์ ศิริรัชพงษ์ ผู้ อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) ให้ความเห็นว่า ปัจจุบันแม้สื่อในโลกไซเบอร์จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพราะเป็นช่องทางที่ทำได้ง่าย หากก็มีข้อจำกัดคือ ผู้เข้าถึงข้อมูลส่วนใหญ่เป็นคนในเมือง โดยขณะนี้มีตัวเลขผู้เข้าใช้อินเทอร์เน็ตเพียง 15-16 ล้านคนเท่านั้น และมีการรวมตัวหลวมๆ อย่างกระจัดกระจาย  ดังนั้น ข้อมูลต่างๆ ที่เผยแพร่ผ่านเว็บจึงไม่น่าจะมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจในเรื่องใดเรื่อง หนึ่ง

“ในมาเลย์ฯและอเมริกา มีสภาพเป็นชุมชนเมืองมากกว่า ขณะที่ไทยยังไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลง่ายขนาดนั้น อย่างไรก็ตาม ยอมรับว่า การใช้สื่อออนไลน์ในอนาคตเพื่อเข้าถึงประชาชนคงจะเพิ่มขึ้น แต่คงไม่ทั่วถึง ดังนั้น หากต้องการดึงมวลชน สื่อทีวีและหนังสือพิมพ์จะยังมีอิทธิพลมากกว่า”ดร.พันธุ์ศักดิ์ กล่าว

ทั้ง นี้ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ หรือ เนคเทค (NECTEC) ได้ทำการสำรวจกลุ่มผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทยผ่านออนไลน์  จำนวน 14,809  คน ในช่วงเดือน สิงหาคม-กันยายน 2551 ที่ผ่านมา ในประเด็นกระแสความนิยมของ Social Network ในประเทศไทยนั้น พบว่า Hi5 เป็นเว็บที่ได้รับความนิยมมากที่สุด โดยมีผู้ใช้งานสูงถึง 47.5% เฉลี่ย 3-5 ครั้งต่อสัปดาห์ และ 69.7% มีบล็อก (Blog) เป็นของตัวเอง ส่วนวิกีพีเดีย (Wikipedia) เป็นเว็บไซต์ที่มีการใช้งานรองลงมาคือ 14.4% Youtube 12.6%  และ Myspace 3.8%  ตามลำดับ

ศิริโชค โสภา ส.ส.พรรค ประชาธิปัตย์ กล่าวว่า  เชื่อว่าทุกพรรคการเมืองได้ให้ความสำคัญกับการใช้สื่ออินเทอร์เน็ตในลำดับ ต้นๆ ในการแลกเปลี่ยนข้อมูลกับสมาชิก เฉพาะในส่วนของพรรคประชาธิปัตย์ได้พยายามเข้าไปชี้แจงในหลายเว็บไซต์ที่มี การให้ข้อมูลด้านเดียว ผ่านสมาชิกแฟนพันธ์แท้ และแฟนคลับรุ่นใหม่ ซึ่งมีทั้งนักเรียน นิสิต นักศึกษา

เว็บไซด์ของพรรคการเมือง ไม่มีใครเข้าไปดู เพราะเป็นการสื่อสารทางตรง คนจะเบื่อไม่ชอบ เราก็จะใช้ทางอ้อม อาทิเช่น สร้าง Hi5 ของตัวเองขึ้นมา  หรือตั้งกระทู้เพื่อทำให้เกิดการตอบโต้กันทางความคิด อย่าง Hi5 ของนายกอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ขณะนี้มีสมาชิกเครือข่ายถึง 4-5 แสนคน ทิ้งพ.ต.ท.ทักษิณ แบบชนิดไม่เห็นฝุ่น ส่วนนักการเมืองคนอื่นๆ ตัวอย่างเช่น ผมเอง คนเข้ามาแค่หลักหมื่น แล้วแต่ความนิยม

ทั้งนี้ มีข้อมูลระบุว่า พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ เป็นนักการเมืองคนแรกที่มีเว็บไซต์ของตัวเอง ตามมาด้วยพ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร พล.อ.ชัยสิทธิ ชินวัตร  นายกอร์ปศักดิ์ สภาวสุ นายมีชัย วีระไวทยะ และนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ฯลฯ

Tags : Blog, Broadband Internet, Google Talk, Hi5, Instant Messaging, Social Network, VDO Link, บล็อก, บล็อกเว็บไซต์, ปิดเว็บไซต์, สงครามอินเตอร์เน็ต